topraksız çilek yetiştiriciliği nasıl yapılır?

Topraksız Tarımda Çilek Yetiştiriciliği Nasıl Yapılır?

Posted by

Çilek yetiştiriciliğinde geleneksel yöntemlerin hastalık ve zararlılara neden olması sonucu ciddi manada verim kaybı söz konusu olmaktadır. Topraktan kaynaklı verim kaybı çözümü adına topraksız tarımda çilek yetiştiriciliği nasıl yapılır? konusu gündeme gelmektedir. Bu yazımızda topraksız tarımda çilek yetiştiriciliği konusunda bilgiler vereceğiz.

Dünya geneline bakıldığında çilek yetiştiriciliği ekolojik şartlara göre gerçekleşmektedir. Son yıllarda topraktan kaynaklı patojenlere bağlı olarak çilek yetiştiriciliğinde bitkisel kayıplar göz önüne alındığında; topraksız çilek yetiştiriciliği seçeneği daha çok tercih edilmeye başlanmıştır.

Topraksız Çilek Yetiştiriciliği Gelişimi

Geleneksel yöntemlere bağlı olarak çilek yetiştiriciliği sonucunda toprak kökenli verim kaybını önlemek adına topraksız çilek yetiştiriciliği nasıl yapılır? sorusunun üzerine gidilerek bu konuda gelişim sağlanmaktadır. Bu yolla üretim yapıldığında yalnızca hastalık ve zararlılara karşı koruma sağlanmamış, bunun yanında çilekteki kalite ve verimde ciddi oranda artış yaşanmıştır.

Topraksız Tarımda Çilek Yetiştiriciliği Nasıl Yapılır?
Topraksız Tarımda Çilek Yetiştiriciliği Nasıl Yapılır?

Topraksız Çilek Yetiştiriciliği Yöntemleri

Topraksız çilek yetiştiriciliğinde kullanılan yöntemler başta bitki türüne göre farklılık göstermekte olup; birim alana dikilecek fide sayısı, alınacak verim, hastalık ve zararlıların durumu gibi konularda önem taşır. Her üretici kendi beklentisine uygun yöntemi tercih eder.

Topraksız çilek yetiştiriciliği yöntemleri arasında cocopeat ve Hindistan cevizi kabuğu yöntemleri yer almaktadır. Cocopeat yönteminde seraya ihtiyaç bulunmaktadır. Birim alandan sağlıklı verim alabilmek için 1 dekar alana 7000-8000 adet çilek fidesi dikilir.

Topraksız çilek yetiştiriciliğinde kullanılan başka bir yöntem ise olukta çilek yetiştiriciliği ve raflı çilek yetiştiriciliğidir. Olukta çilek yetiştiriciliğinde çilek fideleri fındık kabuklarının içerisine yerleştirilir. Oluklardan akan su çileklerin besin ve mineral ihtiyacını karşılar. Böylece toprak olmadan çilek üretimi daha uygun fiyata yapılabilir.

Topraksız Çilek Yetiştiriciliğindeki Temel Esaslar

Topraksız çilek yetiştiriciliği yapmaya karar verirken öncelikle bazı konulara hakim olmak ve bunlar hakkında araştırma yapmak gerekir. Çilek yetiştiriciliğinin nasıl bir ortamda yapılması gerektiğini iyi bilmekte fayda var. Bunun yanında dikilecek fidenin tipi, hangi yetiştirme sisteminin kullanılacağı, iklim koşulları da göz önüne alınmalıdır.

Seradaki Havalandırma Sisteminin Önemi

Çilek serası içerisinde havalandırma sistemi bulundurmak ve sıcaklığı ideal aralıkta tutmak verim açısından oldukça önemlidir. Çilek için en ideal sıcaklık aralığı 15-26 derece arasıdır. 10 derece altında ya da 30 derecenin üstünde çilek gelişimi ciddi oranda düşmektedir.

Toprağa Alternatif Ürünler

Topraksız çilek yetiştiriciliğinde toprağa alternatif olarak torf, perlit ve kaya yünü gibi ürünler tercih edilse de bu ürünlerin maliyetlerinin fazlalığı, üreticileri farklı alternatifleri aramaya yönlendirmiştir. Özellikle volkanik tüfün topraksız çilek yetiştiriciliğinde düşük maliyetli olması yönüyle üreticilerin buna yönelmesini sağlamıştır.

Aynı zamanda topraksız çilek yetiştiriciliğinde karışım ürünü tercih edilmesi verimi artırmaktadır. Yapılan çalışmalar neticesinde %40 kokopit ile %60 perlit karışımının çilek veriminde en iyi sonucu verdiğini göstermektedir. Bunun yanında topraksız çilek yetiştiriciliğinde solucan gübresi kullanımı verimi önemli ölçüde artırmaktadır.

topraksız tarımda çilek yetiştiriciliği nasıl yapılır?
topraksız tarımda çilek yetiştiriciliği nasıl yapılır?

Kullanılan Fide Türü ve Fide Tipi

Topraksız çilek yetiştiriciliğinde en çok başarılı olan fide türleri “Monterey”, “ San Andreas”, “ Portola”, “ Florida Festival”, “ Ventina” olarak isimlendirilen türlerdir.  Fide tipi olarak ise şimdilik frigo fide tipi kullanılsa da topraksız tarımda doğru olanı tercih etmek gerekir.

Topraksız Tarım çilek yetiştiriciliğinde dekara 12 bin-24 bin arasında fide dikimi yapılabilir. En büyük avantajı da birim alana geleneksel tarıma göre 5 kat daha fazla fide dikimi yapılabilmesidir. Topraksız çilek yetiştiriciliğinde dikey sistemlerde yatay sisteme göre daha fazla fide dikimi imkânı olsa da verimlilik açısından dezavantajı vardır. Bu yüzden topraksız çilek yetiştiriciliğinde en iyi sistem tek katlı ve yatay sistemdir.

Sulama sistemi olarak topraksız çilek yetiştiriciliğinde suyun kalitesi oldukça önemlidir. Bu yüzden geleneksel tarıma göre daha çok dikkat isteyen bir konudur. Topraksız tarımda aynı zamanda damla sulama sistemi tercih edilmektedir.

Hastalık ve Zararlı Mücadelesi

Toprak kaynaklı hastalık ve zararlı mücadelesi olmaması ve geleneksel tarıma nazaran zirai ilaç kullanımının oldukça az olması topraksız tarımın en büyük avantajlarındadır. 

Fakat topraksız tarımda kullanılan besin solüsyonlarının fazla kullanılması halinde çevresel zararlara neden olma riski ortaya çıkar. Açık sistemde bu zarar fazla olur. Kapalı sistemde besin solüsyonları tekrardan kullanıldığından dolayı çevresel zararı olmasa da bu sistemde patojenler çok hızlı yayılmaktadır.

Türkiye’de Topraksız Çilek Yetiştiriciliği

Ülkemizdeki iklim durumu göz önüne alındığında topraksız çilek yetiştiriciliği için en uygun bölgeler Akdeniz, Ege Bölgesi ve Marmara Bölgesi’dir. Bu bölgelerde sera içerisinde topraksız tarım yetiştirme sistemi kurularak çilek yetiştiriciliği yapılabilir.

Topraksız Tarımda Çilek Yetiştiriciliği Nasıl Yapılır?
Topraksız Tarımda Çilek Yetiştiriciliği Nasıl Yapılır?

Evde Topraksız Çilek Yetiştiriciliği Nasıl Yapılır?

Özelliği bakımından çilek kısa boylu bitki olması ve su hassasiyetinin fazla olmaması yönüyle evde topraksız çilek yetiştiriciliği yapma konusunda oldukça uygundur. Sizlerde evde topraksız çilek yetiştiriciliği yapmak isterseniz; birkaç pratik bilgiyle bu işin üstesinden gelebilirsiniz.

Evde Topraksız Çilek Yetiştiriciliğinde Nelere Dikkat Edilmelidir?

Fide Dikimi: Fide aralığı 15-20 cm olması idealdir. Aynı zamanda saksı içerisine kil çakılı kullanılabilir. Sistemin su seviyesi köklerin ulaşabileceği seviyede olmalıdır. Kökler uzadığı dönemlerde su seviyesi azaltılabilir.

Ph ve Ec: Evde topraksız çilek yetiştiriciliği yapmak isteyenler mutlaka PH ve EC ölçer alet almalıdır. Çilek için en ideal PH seviyesi 5,5-6,5 arasıdır. EC değeri de sık sık kontrol edilmeli ve en uygun değerin 1,8-2,2 ms/cm arasında olmasına dikkat edilmelidir. Uygun değerin üstünde olduğu durumda besleme suyu değiştirilmelidir.

Bitki Besleme: Bitkinin hayatta kalması adına potasyum, fosfor ve azot oldukça önemlidir. Bunlar topraksız çilek yetiştiriciliğinde makro besinlerdir. Bir de az miktarda ihtiyacı olan mikro besinler yer almaktadır. Fakat bunlar olmadan da bitkiden meyve almak mümkün değildir. Bu besinler bakır, kobalt, çinko, demir gibi elementlerden meydana gelmektedir.

Isı ve Sıcaklık: Evde topraksız çilek yetiştiriciliğinde çilek için en uygun sıcaklık 18-25 derece arasıdır. Bununla birlikte evde topraksız çilek yetiştiriciliğinde günde 8-12 saat ışık alması da önemlidir. Eğer çileklerin bulunduğu ortam yeteri kadar ışık almıyorsa led aydınlatmalardan faydalanılabilir. Mavi, beyaz ve kırmızı led ışıklar bir arada kullanılmalıdır. Eğer led ışıklandırma imkanı bulunuyorsa ışıklandırma süresini artırmak verimi de artıracaktır.

Budama: Evde topraksız çilek yetiştiriciliği yaparken çilek bitkilerindeki toprak üstü kök sürgünleri ile yayılan kolların budanması gerekir. Budanan bu stolonlar aynı zamanda fide üretiminde de kullanılabilir.

Tozlaşma: Tarlada çilek yetiştiriciliği yapılırken arılar ve rüzgar vasıtasıyla bitkinin tozlaşma ihtiyacı sağlanır. Fakat evde topraksız çilek yetiştiriciliğinde tozlaşma işini üreticinin kendisi sağlamalıdır. Küçük bir fırça yardımıyla diğer çiçeklerden sarı ve kahverengi kısımlarından hafif temas ettirmek yeterli olacaktır.

İlgili Makale : Dikey Tarım Nasıl Yapılır?

Sıkça Sorulan Sorular

Topraksız Çilek Ne Zaman Yapılır?

Topraksız çilek yetiştiriciliğinde çilek üretimi normal sezona göre daha fazladır. 6 aylık sezon, topraksız tarım sayesinde 12 aya kadar uzamaktadır.

Topraksız Çilek Ekim Zamanı

Topraksız tarımda çilek yetiştiriciliği için en uygun dönem Temmuz- Ağustos ayları arasıdır. Kış ayları ılıman bir bölgede Ekim-Kasım aylarında da ekimi yapılabilir. Eğer soğuk bir bölgede ise Nisan ayı ekim için uygun olacaktır.

1 dönüm Topraksız Çilek Verimi

Topraksız çilek üretiminde 1 dönümden 18 ton kadar ürün elde etmek mümkündür.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.