Enerji ve Geri Dönüşüm

Su Döngüsü Nedir?

Su döngüsü atmosferin üst tabakasındaki suyun yoğunlaşması ile yeryüzüne yağış olarak ulaşması ve sonrasında güneş etkisiyle buharlaşma ve terleme yoluna giderek yeniden atmosfere dönme olayıdır. Tüm suyun dünyada farklı durumlarda hareket ederken izlediği yola verilen isimdir. Sular nehirler, göller ve okyanuslarda bulunmaktadır. Dünya atmosferinde su buharı halinde yer almaktadır.

su döngüsü nedir?

Su Döngüsü Nasıl Gerçekleşir?

Dünyadaki su miktarının büyük çoğunluğu okyanuslarda olduğu için su döngüsünün başlangıç noktası okyanuslar olarak kabul edilebilir. Güneşin okyanuslardaki suyu ısıtması ile suyun bir kısmı buhar olarak havaya gider. Hava akımlarının yükselmesi, toprak ve bitki yoluyla suyun buharlaşması sonucu hepsini atmosfer alır. Bu buharlar atmosferde bulutlarda yoğunlaşasıya kadar yükselir.

Hava akımları bulutları hareket ettirmesi halinde bulut parçacıkları büyük ve gökyüzünden yağış olarak yeryüzüne düşer. Bir kısmı kar şeklinde bir kısmı da yağmur şeklinde iner. Sıcak iklimlerde oluşan kar kütleleri bahar geldiği zaman eriyerek suya dönüşür. Bunun sonucunda da karaya akar.

Su Döngüsü Nedir?

Yağışların çoğu kara ve okyanuslara inmektedir. Yerçekimi nedeniyle yüzey akışı olarak akmaktadır. Akışın belirli bir kısmı nehir, akarsu ve okyanuslara gider. Yer altı suyu sızıntıları ise göllerde tatlı su olarak depolanır. Suyun bir kısmı ise yerin derinliklerine sızar.

Sızıntılar bazen kara yüzeylerine yakın kalarak okyanus ve akarsulara geri sızabilir. Yer altı sularının bazıları da kara yüzeyinde tatlı su kaynakları olarak karşımıza çıkabilir. Su sürekli doğal bir döngü içerisindedir. Fakat suyun çoğunluğu tuzlu ya da buz olarak depolanır.

Su döngüsünün mekânsal dağılımı, iklimle olan güçlü bağlantısını kanıtlar. Güneş sistemi içerisinde ve gezegenimizde su her yerde bulunmaktadır. Şu ana kadar elde edilen bilimsel verilere göre dünya, su gezegeni olarak tek gezegendir.

Su Döngüsünün Özellikleri

Su döngüsü için bazı koşullar gereklidir. Su döngüsü buharlaşma ve terleme yoluyla sürekli devam etmektedir. Böylece atmosferde üst tabakalara ulaşarak bulutlar meydana gelir. Soğuk havanın etkisi sonucu bulutlar yoğunlaşır. Yeryüzüne kar, yağmur dolu gibi şekillerde ulaşır.

Bu doğal döngü sürekli devam ederse su dengesi de korunmuş olacaktır. Yaşamın devam edebilmesi adına en büyük etken su döngüsüdür. Normal şartlarda hiç durmadan devam etmesi de yaşamı sürekli kılar.

Su Döngüsü Nedir? – Zootarım

Su Döngüsü Bozulursa Ne Olur?

Su döngüsünün bozulması halinde yaşam tam anlamıyla yok olma noktasına gelir. Bu döngünün bozulması demek bitli örtüsü ve yer altı sularının da tükenmesi anlamını taşır. Yağış miktarı gittikçe azalır ve canlıların en önemli yaşam kaynağı sekteye uğrar. Su döngüsüne en büyük zararı ise kimyasal atıklar, nükleer atıklar, fabrika atıkları gibi etkenler sebep olmaktadır.

Su Döngüsü Türleri

Büyük döngü ve küçük döngü olarak ikiye ayrılmaktadır.

Büyük döngü; okyanuslardaki suyun havaya yükselmesi ve sonrasında yağışlar şeklinde yeryüzüne inmesidir. Sonrasında nehir ve yer altı sularıyla aynı miktarda tekrar okyanus sularına geri döner.

Küçük döngü; okyanus üzerindeki oluşan buharın yağış olarak tekrar kendisine geri dönmesidir.

Uzun yıllar yapılan araştırmalar neticesinde nem döngüsünün son yıllarda hızlı bir şekilde arttığı ve bu da iklimsel olarak olumsuzluklara neden olduğu belirtilmektedir. Sıcak bölgeler daha sıcak ve kuru, yağışlı zamanlarda ise aşırı yağış alacağı sonucu elde edilmiştir.

Su Döngüsünün Aşamaları

Yağış (Yoğuşma)

Diğer adıyla yoğunlaşmadır. Havada bulunan su buharının sıvı hale dönüşmesine denir. Buharlaşmanın tam tersidir. Bulutlar ile dünyaya yağış şeklinde geri döner.

Buharlaşma

Suyun sıvı halden gaz ya da buhar haline geçmesine denir. Bu süreçte sıvı haldeki atom ve moleküller güneş ısısı ile enerji elde ederek gaz haline dönüşür.

Erime

Yeryüzünde bulunan tatlı suların 4/3’ü buz örtüsü olarak buzullarda yer almaktadır. Kış aylarında suyu depolayarak bahar ayları itibariyle buzullar bu suları eriyerek serbest bırakır. Kar ve buzul aynı zamanda akarsu akış hacmi ve zamanlamasına etki eder. Buzullar diğer tarafından suyun uzun süreli varlığına da etki etmektedir.

Terleme

Bitkilerin köklerinde bulunan suyun yaprak alt kısmındaki küçük gözenekler yoluyla buhar haline gelerek atmosfere iletilmesidir. Yeryüzündeki suların büyük bir çoğunluğu ise terleme yoluyla atmosfere geri dönmektedir.

Yüzey Akışı

Yeryüzüne inen yağmurların bir kısmı toprak aracılığıyla emilmektedir. Eğer yağmur suları geçirimsiz bir tabakaya düşerse bu sular eğim yönünde akar. Bu suların da bir kısmı akarsulara bir kısmı da başka bir yerde su birikintisi şeklinde toplanır. Oradan da okyanusa boşalarak atmosfere doğru buharlaşma yoluna gider.

Yer Altı Sularının Okyanuslara Dökülmesi

Yer altı suları toprak tarafından emilerek biriktiği su tabakasına doğru yer altına sızar. Sonrasında aşağı doğru ve yanlara doğru harekete geçer. Geçirimsiz jeolojik tabakayla karşılaştığında burada kalır ve pınarlardan dışarı fışkırır. Kaynaklara, okyanuslara ve göllere sızarak buradan tekrar buharlaşır.

Dİğer bir makale: Pestisit Nedir? okuyabilirsiniz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu