Enerji ve Geri Dönüşüm

Karbon Ayak İzi Nedir?

Karbon ayak izi , birey ve şirketlerin doğrudan ya da kullandığı ürünler aracılığıyla sera gazı miktarını artırması ve bunun karbondioksit cinsinden ölçülmesi anlamını taşımaktadır. İnsanların doğa üzerine bıraktığı hasar adına karbon salınımı cinsini ölçmek adına geliştirilmiştir.

Karbon ayak izi hesaplama olarak rakamlarla ifade edilerek birincil ve ikincil olarak atmosfere salınan karbondioksitin hacimsel karşılığını vermektedir. Karbon ayak izi= Yakıt tüketimi x Emisyon faktörü olarak hesaplanır. Yalnız buradaki yakıt yalnızca araçlarda kullanılan yakıtlar değildir. Gün içerisinde atılan her adımda kullanılan ürünlerde buna dahildir. Karbon ayak izi en yüksek şehirler Güney Kore, Çin ve Amerika olarak bilinmektedir. İstanbul ise dünya sıralamasında 26. Sırada yer almaktadır.

karbon ayak izi nedir?

Karbon Ayak İzi Nasıl Azaltılır?

Karbon ayak izi çalışmaları arasında insanları bilinçlendirme, tüketim alışkanlıklarını değiştirme, geri dönüşüm ve temiz enerjiyi ön plana çıkarma gibi faaliyetler yer almaktadır. Sizlerde bu çalışmalara katılmak için şu faktörlere dikkat edebilirsiniz:

Ulaşım Tercihlerini Yenilemek

Karbon salınımını doğrudan etkileyen fosil yakıt tüketimi konusunda ulaşım alışkanlıklarının değiştirilmesi büyük önem taşımaktadır. Araba kullanmak yerine hem kişisel sağlık açısından hem de doğa açısından yürümek, bisiklet kullanmak ya bunlar yapılamıyorsa gidilecek yerlere toplu taşıma ile gitmek karbon ayak izi miktarını önemli ölçüde azaltır.

Eğer toplu taşıma yerine bireysel araçlar ile seyahat edilecekse birden fazla kişiyle seyahat ederek enerji tüketimi desteklenebilir. Böylece karbon ayak izi miktarının azalması konusunda katkı sağlanabilir. Karbon ayak izini en çok artıran ulaşım aracı ise uçaktır. Uçak yolculuklarını azaltmak adına artık Avrupa ülkeleri önlemler almaya başlamıştır. Sizlerde mümkün olduğunca uçak yolculuklarını azaltabilirsiniz.

Son teknoloji olarak artık elektrikle çalışan araçlar icat edilmeye başlandı. Günümüzde henüz fiyatları yüksek olduğu için az sayıda kullanıcısı olsa da ilerleyen zamanlarda bu konuya önemli ölçüde çözüm getirecek nitelikte bir gelişme olabilir.

karbon ayak izi nasıl azaltılır?

Enerji Kullanımını Dengelemek

Enerji halini verimli hale getirerek karbon ayak izini düşürmek mümkün olmaktadır. Ev içerisinde kullanılmayan cihazları kapatmak, gerekli olmadığı zamanlarda elektriği boşa harcamamak gibi önlemler alınabilir. Yeteri kadar dolmadığı zamanlarda bulaşık ve çamaşır makinelerini çalıştırmamak ve tasarruflu ampuller kullanmak ta büyük katkı sağlar. Elektronik ürünleri temel gereksinimleri karşılayacak düzeyde satın almak ve kullanmak ta karbon salınımını düşürmek için izlenebilecek yollardan birisidir.

Yeşil enerji kullanımı birçok Avrupa ülkesinde yaygınlaşmaktadır. Güneş ışığı, yağmur, jeotermal enerji, rüzgar gibi doğal ve yenilenebilir kaynaklar ile bu mümkündür. Aynı zamanda bu yolla fosil yakıtlara olan bağlılık ta azalmaktadır. Evlerde güneş enerjisi sisteminin kullanılması buna örnektir.

Beslenme Alışkanlarını Değiştirmek

Tüketilen her besin üretim aşamasında doğaya belirli oranda karbondioksit salınmaktadır. Üretimde daha az karbon salınımı yapan besinler tercih edilerek doğaya katkı sağlanabilir. Sığır ve kümes hayvanları üretim süresi boyunca ciddi miktarda karbon salınımına neden olmaktadır. Özellikle dana eti ile sığır eti salınımın başında yer almaktadır. Et tüketimini azaltarak sebze ağırlık beslenmek, yerel gıdaları tercih etmek, organik gıdaları tüketmek, ihtiyaç kadarını tüketmek karbon ayak izini önemli ölçüde azaltacaktır.

Bunların dışında şu önlemler alınabilir;

  • Geri dönüşüme dikkat etmek
  • Organik atıkları toprağa kazandırmak
  • Eşyaları mümkün olduğunca uzun sürede kullanmak
  • Yeşil alanları korumak ve artırmak
  • Çevreyi daima temiz tutmak
  • Bilinçli olarak ortak çalışmalar yapmak
karbon ayak izini etkileyen faktörler

Karbon Ayak İzini Etkileyen Faktörler

Karbon ayak izini etkileyen faktörler bireysel ve kurumsal olarak ikiye ayrılır.

Bireysel faktörler arasında; bireysel araç kullanımı, evde kullanılan yakıt türü, evde tüketilen elektrik miktarı, ev aletlerinin kullanımı, hava yolculuğunun sık kullanılması, eğlence ve turizm ihtiyaçları sırasında kullanılan ürünler, tüketilen besinler ve içecekler, kullanılan kıyafet ve ayakkabılar yer almaktadır.

Bunların yanında doğaya bırakılan bazı atıkların geri dönüşüme kazandırılamaması, yeşil alanları koruyamamak, çevreyi ve doğayı kirletmek, doğal hayatı koruyamamak, ihtiyaçtan fazlasını tüketme alışkanlığı da karbon seviyesinde artışa neden olmaktadır.

Karbon ayak izini etkileyen kurumsal faktörler ise hizmet sağlamak adına imal edilen ürünlerdeki faaliyetler söz konusudur.

Karbon Ayak İzi Örnekleri

Günlük hayatta veya tatile giderken kullandığımız araçların atmosfere verdiği zarar karbon ayak izinin parçasıdır ve birincil faktörler arasında yer alır. Araba kullanımı aynı zamanda ikincil faktör olarak karşımıza çıkmaktadır. Aracın üretiminde harcanan kaynaklar da ikincil faktörlerdir. Karbon ayak izine en fazla neden olanlar arasında doğalgaz, kömür ve petrol gibi enerji kaynakları yer almaktadır.

Çevreye verilen zararın karbondioksit açıdan ölçülmesi sonucu elde edilen bu veriler küresel ısınma riskinin de ne kadar tehlikeli olduğu gösterir. Bu durumda insan hayatındaki bütün aktivitelerin görünür biçimde durumun ciddiyetine etki ettiği ortadadır. Gezilen yerlerden, binilen taşıtlardan, yenilen yemeklerden, giyilen kıyafetlerden olmak üzere her şey bu zararın ölçümüne etki ediyor.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu