istiridye mantarı yetiştiriciliği-Zootarim.com

İstiridye Mantarı Yetiştiriciliği-2022

Posted by

İstiridye mantarı yetiştiriciliği konusunda bilgi sahibi olmak isteyenler adına istiridye mantarı nedir, istiridye mantarı kompostu, mantarhane kurulumu, kompost hazırlanışı gibi konularda bu yazımızda bütün bilgileri sizler için topladık.

İstiridye Mantarı Nedir?

İstiridye mantarı kavak ağaçlarında yetişen, şapka şeklini andıran ve istiridye kabuğuna benzemesi nedeniyle adını buradan alan bir mantar çeşididir. İstiridye mantarı yetiştiriciliği son zamanlarda ülkemizde yaygınlaşmaktadır. Faydalarının çok olması ve ekonomik olması nedeniyle insanlar üretimine yönelmektedir.

İstiridye mantarı yetiştiriciliği yapmak için özel olarak mantar seraları ya da çadırlarda üretim yapılabilir. Mantar üretimi yapılacak alanda ise klima, nemlendirme, aydınlatma ve havalandırma sistemlerinin düzenli olarak dizayn edilmesi gerekir. Mantar oluşumu için serin, bol oksijen alan ve gölgelik alan oluşturulmalıdır.  

İstiridye mantarı kompostu ise mantar yetiştiriciliği için gerekli bir üründür. Saman, pamuk çekirdeği gövdeleri, pirinç kavuzu gibi organik tarımsal maddelerin karışımından elde edilir. Mantar hasadı yapıldıktan sonra komposto olarak adlandırılan homojen ürün haneden çıkarılır. Mantarın doğada yetiştiği ortamda kompost adı verilen ortam oluşmaktadır. İstiridye mantarı komposto, uygun sıcaklık ve nem altında kuluçka döneminde mantar vermeye hazır hale gelmektedir.

İstiridye Mantarı Çeşitleri

Ülkemizde istiridye mantarı kavak ya da kayın mantarı olarak bilinmektedir. Üretim maliyetinin düşük olması ve üretimin kolay olması nedeniyle istiridye mantarı yetiştiriciliği daha çok tercih edilmektedir. İklim koşulları bakımından seçicilik konusunda istiridye mantarı aynı zamanda kolaylık sağlamaktadır.

Farklı iklim çeşitlerine uyumludur. Yaz döneminde sıcak toleranslı, kış aylarında ise soğuk toleranslı çeşitleri bulunmaktadır. İstiridye mantarı türleri ise; pleurotus florida, pleurotus ostreatus, pleurotus populinüs gibi isimlendirilmektedir. Bunların farklılıkları ise yetiştikleri iklim koşullarından kaynaklanır.

İstiridye mantarı yetiştiriciliği konusunda ortam seçiminde şunları göz önüne almak önemlidir:

  • Pazarlama yerlerine yakın olan bir ortam belirlenmelidir.
  • Maliyetler iyi hesaplanmalı ve enerji kullanım imkanları iyi araştırılmalıdır.
  • Hammadde kaynaklarına yakınlıkları göz önüne alınmalıdır.
  • Arazi ve bina maliyetleri ile işçilik maliyetleri karşılaştırılmalıdır.
  • Arazi seçimi konusunda sıcak bölgede kuzey yönde, soğuk bölgede ise güney yönde arazi tercihi yapılmalıdır.
  • Mantar üretimi yapılacak alanın uzun süreli kiralık olması ya da sahibi olması önemlidir.
  • Başlangıç aşamasında istiridye mantarı kompostu hazır olarak satın alınmalıdır.
İstiridye Mantarı
istiridye mantarı yetiştiriciliği karlı mı?

İstiridye Mantarı Yetiştiriciliğinde Devlet Teşviki

İstiridye mantarı yetiştiriciliği konusunda Tarım ve Orman Bakanlığı İl ve İlçe Tarım Müdürlükleri tarafından hibe desteği sağlanmaktadır. Devletten alınan teşvik ile tesis kurmak isteyen girişimciler mantar yetiştiriciliği yapacak alanda ısı, nem, kompost ve diğer malzemelerin finansman desteğini alarak bu kapsamda üretimi gerçekleştirmektedir. İstiridye mantarı yetiştiriciliği için yeni bir girişimci olarak 100 metrekare alan idealdir. Tüm ürünlerin maliyeti ise ortalama olarak 50-75 bin arasıdır.

İstiridye Mantarı Fiyatları

İstiridye mantarı fiyatları mantar üretim yoğunluğu, kalitesi, yetiştirilen bölge ve satış yapılan firmalara göre değişkenlik gösterse de ortalama olarak 20-50 TL arasındadır. Üretime başladıktan sonra oldukça karlı olduğu görülmektedir. İstiridye mantarı yetiştiriciliği yapan kişiler üretim tesisi kurulumundaki masrafların büyük bir kısmını devletin sağladığı hibelerden karşılamaktadır. Üstelik bu ürünün pazar sorunu da yoktur.

İstiridye Mantarı Kompostu

İstiridye Mantarı Kompostu Nasıl Olmalıdır?

Mantarın yetişeceği toprağa istiridye mantarı kompostu adı verilir. İçinde ağaç ve bitki atıklar ile selülozun bulunduğu nemli bir ortam sağlanarak mantar üretimi gerçekleştirilir. Kompostta ise kavak, kayın ağacı talaşı, tahıl sapları gibi ürünler bulunur. İçerisinde bulunan misel ve kuru madde miktarı mantar kompostu kalitesini artırmaktadır.%45 su, %50 kuru madde, %5 misel ideal orandır. PH değeri ise 5,5-6,5 arasında olmalıdır. İstenilen PH değerini elde etmek için alçı ve kireç kullanılabilir.

İstiridye Mantarı Üretirken Dikkat Edilmesi Gerekenler

İstiridye mantarı yetiştiriciliği yaparken eğer ticari amaçlı yapılıyorsa sermaye kaynağının geniş olması ve üretimi devamlı kontrol edecek başında birinin olması gerekir. Ticari olarak mantar üretimi özel izole edilen çadırlarda ya da depolarda yapılır. Diğer önemli bir konu ise mekan ve ekolojik şartların uyumunun sağlanmasıdır.

Evde İstiridye Mantarı Yetiştiriciliği

Evde istiridye mantarı yetiştiriciliği yapmak isteyenler bu adımları takip etmelidir:

Gerekli Olan Malzemeler

  • Tahıl sapları ile ıslatmak için leğen
  • Sapları koymak için  poşet veya çuval
  • Tahıl saplarının ağzını kapamak için lastik
  • Tahıl saplarının pastörize işlemleri için varil
  • Kirliliği temizlemek için pamuk
  • Çuvalları bidondan çıkarmak için demir levha
  • Bidonun ısınması için ocak ve tüp
  • Mantar ekimi yapılacak alanın temizliği için sprey
  • Kaşık, eldiven, maske ve temiz bez
  • Oda içerisinin ışığını ayarlamak için perde
  • İstiridye mantarı tohumu
  • Nem için su sistemi
  • Termometre

Tahıl Saplarının Çuvala Yerleştirilmesi

Mantar yetiştiriciliği yapmak için gerekli olan alanı oluşturmak adına öncelikle tahıl sapları ıslatılır. Sonrasında üzerine su doldurularak 1 gün boyunca bekletilir. Samanların suyu boşaltılıp süzdükten sonra çuval ya da poşetlere yerleştirilir.

Pastörizasyon İşlemi

Poşetleme işlemi sonrasında varil içerisine saman dolu poşetler doldurulur. İçerisine yaklaşık 45 litre kadar su ilave edilir. Varilin ağzı kapatılır ve ocak sistemi kurulur. Ateş yakılır ve yaklaşık 1 saat boyunca ateşe verilir. Isıtma işlemi sonrası varil soğumaya bırakılır.

İstiridye Mantarı Üretimi İçin Ortamı Hazırlama

İstiridye mantarı yetiştiriciliği için ortamın temiz ve az ışıklı olmasının yanında güneş ışığını da az miktarda alması sağlanmalıdır. Eğer oda çok ışık alıyorsa perde kullanılabilir. Odadaki nem miktarı iyi ayarlanmalı ve hava akışı sağlanmalıdır. Ayrıca odanın her köşesi ve duvarları temizlenmelidir. Hava sıcaklığı ise kış cinsi ve yaz cinsine göre farklılık gösterir. Kış cinsi bir mantar 10-24 derece arasında sıcaklık ister. Yaz cinsi ise 10-30 derece arasında sıcaklık ister.

Mantar Aşılama

İstiridye mantarı yetiştiriciliği konusunda aşılama kısmı oldukça önemlidir. Aşılama kısmında ise temizlik yapmak oldukça önemlidir. Duş aldıktan sonra temiz elbiseler giyerek eller sabunla iyice yıkanmalıdır. Ellere eldiven, saça bone ve yüze maske takılmalıdır. Sonrasında poşet açılarak içerisine tohumlar temiz bir kaşıkla yerleştirilir. Bütün poşetlere tohum koyduktan sonra poşetlerin ağzı sıkıca lastikle kapatılır. Ağız kısmının hava almaması ve içerisine böcek girmemesi için pamukla iyice kapatılır.

Üreme İşleminin Başlaması

Evde istiridye mantarı yetiştiriciliği yapılırken üretim aşamasında mantarlar kuluçkaya yatar ve ürerler. Sonrasında mantarlar yavaş yavaş çıkmaya başlar. Kış türü olan pleutorus ostreatus ürünü 2-3 haftada, yaz türü olan pleurotus pulmonarius mantarı ise 1-2 hafta içinde çıkar. Kuluçka süresinde önemli olan hava sirkülasyonudur.

Poşetleri Kontrol Etme

Mantar yetiştiriciliği esnasında poşetler sıklıkla kontrol edilmelidir. Saplar poşet içindeyken fare ve böcek olmaz ancak bazı durumlarda haşereler oluşabilir. Bu nedenle kapı ya da pencerelerde kaçak olup olmadığı iyi kontrol edilmeli ve delikler kapatılmalıdır. Poşet içerisinde küf oluşumu görülürse iyi şekilde sterile edilmeli anlamını taşır. Aynı zamanda mantar saplarında filizlenme meydana geldiyse de aynı şey geçerlidir. Poşetler kontrol edilirken bozulmuş ve küflenmiş olanlara rastlanırsa derhal atılmalıdır.

Baş Vermeyi Hızlandırma

Mantarlar belirli süre sonrasında baş vermeye başlarlar. Bu durumda alt tabakanın çıkarılması gerekir. Odanın nemini de dengede tutmak için spreyle ara da odayı ıslatmak gerekmektedir. Aynı zamanda mantarların üzerine günde 2-3 kez 5 litre su ıslatmak iyi olur. Mantarların kurumamasına özen göstermeli ve karbondioksiti önlemek içinde oda havalandırılmasına dikkat edilmelidir.

Mantarların Hasadı

İstiridye mantarları çıkmaya başladıktan sonra nem oranı ve oda havalandırması yine önemlidir. Meyveler olgunlaştıktan sonra artık hasat edilebilir. Mantarların bazıları geç büyüyebilir ve bunların hasadı sonraya bırakılabilir. Fakat mantarlar ergin hale geldikten sonra kurumaya ve sararmaya başlar.

Bu yüzden hasadında fazla geç kalmamak gerekir. Mantarlar poşetlerden çıkarırken kökü sağlam olmalıdır. Bunun yanında mantar saplarındaki küfleri poşet içerisine dökülmelidir. Böylece poşetteki mantarlar daha hızlı büyüyecektir. İstiridye mantarı yetiştiriciliği konusunda bu adımlara dikkat edilirse sorunsuz bir şekilde üretim tamamlanacaktır.

Kütükte istiridye mantarı yetiştiriciliği
kütükte istiridye mantarı yetiştiriciliği

Kütükte İstiridye Mantarı Yetiştiriciliği

Kütükte istiridye mantarı yetiştiriciliği konusu çadırda üretim ile çok farklı değildir. İstiridye mantarı her ortamda belirli miktarda nem, ısı ve ışığa ihtiyaç duymaktadır. İstiridye mantarı üretiminde kütük seçimi oldukça önemlidir.

Genelde kavak, kayın ve söğüt ağacının kütükleri tercih edilmektedir. Yumuşak dokulu ağaçlarda 2-3 yıl boyunca sert yapılı ağaçlarda ise 5 yıl boyunca istiridye mantarı yetiştiriciliği yapmak mümkünüdür. Yumuşak gövdeli ağaçlarda üretim süresi hızlı iken sert gövdeli olanlarda üretim süresi uzar.

Kütük seçiminde genelde 15 santimetre üzerinde ve en fazla 4 ay önce kesilen ve 20 santimetre çapındakiler tercih edilmelidir. Kütükler aynı zamanda kaynar suda belirli bir miktar bekletilirse nem oranı düzenlenmiş olur. Eğer kütük yeni kesilmiş ise bu işleme gerek kalmaz.

Misel Ekimi

Kütükte istiridye mantarı yetiştiriciliği yaparken iki farklı misel ekimi yapılmaktadır. Ya kütüğün üst bölümüne misel ekimi ya da kütüğe delik açma şeklindedir. 50 cm boyundaki kütükler için 120 gram kadar misel yeterlidir.

Kütük üstüne misel ekimi yapılırken kütüğün üstten 5 santimetrelik kısmı kesilir ve araya misel eklenir. Kesilen kısmı ise üzerine kapak olarak kullanılır. Kenarı bantlanarak kapatılır.

Delik açma yönteminde matkapla kütükte 2-3 cm çaplı ve 5-6 cm derinlikte delikler açılarak içerisine misel koyulur. Matkap ucunun sterilize edilmiş olması önemlidir. Deliklerin içi miselle doldurulduktan sonra bal mumuyla kapatılır.

Kütükte istiridye mantarı yetiştiriciliğinde kuluçka dönemi ile normal üretimin kuluçka dönemi aynıdır. Kuluçkadan çıkma zamanı için yaklaşık 1 ay sonra poşetler açılır ve sarım seviyesi kontrol edilir. Sarım seviyesi tamamlandıysa poşetleri açma zamanı gelmiştir.

İlgilinizi çekebilir: Lavanta Yetiştiriciliği

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.