Arivehayat

Bal Verimi Yüksek Bitkiler Nelerdir?

Ülkemiz bitki varlığı ve flora zenginliği olarak dünyada önemli bir noktadadır. Avrupa ülkelerinin tamamında yaklaşık olarak 12 bin çeşit bitki varken bu sayı ülkemizde 10 bindir. Bu durumda bal verimi bakımından bizim için büyük önem taşır. Peki, bal verimi yüksek bitkiler nelerdir? bu yazımızda bunlardan bahsedeceğiz.

Ülkemizde mevsimler ve bitkiler çeşitli olduğundan ötürü bu durum da; arıcılık konusunu doğrudan etkilemektedir. Zaten arıcılıkta önemli olan iki faktör coğrafi özellikler ve bitki durumudur. Özellikle yüksek verim almak adına arıların bulunduğu yörelerde ve bölgelerde; yoğun miktarlarda bal ve polene ihtiyaç olur.

Aynı zamanda bu bitkilerin de farklı zamanlarda çiçeklenme dönemine girmesi de bal akım dönemini uzatma adına önemlidir. Arıcılık yapacağımız yerde başarıyı elde edeceksek ve yüksek verim almak istiyorsak; uzun dönemli çiçek açan bitkilerin olması şarttır.

bal verimi yüksek bitkiler nelerdir?
bal verimi yüksek bitkiler nelerdir?

Nektar verimine neler etki ediyor; çiçeklenme dönemleri ve süreleri, havaları sıcaklık değerleri ve nem miktarları, toprağın yapısı gibi özelliklerdir. Aynı zamanda nektardaki şeker oranı da arılar tarafından daha çok tercih edilir. Ülkemizdeki her yörede ya da bölgede iklimsel farklılıkların yanı sıra toprak yapısının da farklı olması; kendine özel bitkilerin olmasını sağlar. Yem bitkileri de aynı zamanda hem hayvanlar için hem de arılar için önemli bir kaynaktır.

Nektar bakımından bitkileri üç grupta toplarız. Bunlar kültür bitkisi, doğada kendiliğinden var olan bitkiler ve ağaçlardır.

1. Kültür Bitkileri

Endüstri bitkileri ve baklagil yem bitkilerini bu gruba dahil ederiz. Yem bitkileri olarak korunga, yonca, kolza sayılabilir. Endüstri olarak ise özellikle arıcılık için başta ayçiçeği ve pamuk yer alır. Bu bitkilerin de çiçeklenme dönemi farklılık göstermektedir.

 2. Doğada Kendiliğinden Yetişen Bitkiler

Nektar akımı yüksek olduğu için bu bitkiler daha çok önem taşımaktadır. Örnek verecek olursak; kekik, geven, adaçayı, lavanta, ıhlamur gibi bitkilerdir. Engerek otu, ballı baba gibi bitkilerde yer alır.

3. Ağaçlar ve Çalılar

Salgı ve nektar olarak akasya, çam, kestane, meşe, püren gibi ağaçlar yer alır. Bazı ibreli ağaçların ise nektarı yoktur. Yaprak bitlerinin bazıları artık ya da sızıntı şeklinde sıvı çıkartmakta ve bu da arılara nektar kaynağı olmaktadır.

4.SONBAHARDA SALGI VEYA NEKTAR VEREN BALLI BİTKİLER

1-Çam:

Sarıçam ve kızılçam türlerinde bulunan çam pamuklu koşnili adındaki bir böceğin salgısıyla öz suyu ortaya çıkmaktadır. Bunu da arılar alarak çam balını meydana getirmektedir. Bu çam pamuklu koşnili aynı zamanda karaçam ve fıstık çamında da yer almaktadır. Ancak bunların salgısından bal arıları faydalanmamaktadır.

Kızılçam türü genelde Ege ve Akdeniz civarında kıyı bölgelerinde yer almaktadır. Sıcak ve nemli yerlerde ise verimi yüksektir. Özellikle eğer kış mevsiminde karın yerde kalma süresi uzun olursa; çam pamuklu koşnili ölür ve salgısı olmaz.

Nemli bölgelerde 20 Temmuz’dan itibaren salgı dönemi başlamaktadır. Fakat asıl verimli zamanı ise Eylül ayı itibariyledir. Havanın nem ve ısı miktarına göre ve toprak nemliliğine göre salgı potansiyeli farklılık göstermektedir. Verimi düşüren etkenlerden birisi de rüzgarın olmamasıdır. Aynı zamanda yağmur yağdığında 3 gün salgı verimi alamayız. Bu gün süresinden uzama da söz konusudur.

Çamların sürgün ve dallarında kabuk altlarında yaşamlarını sürdüren çam pamuklu koşnili; Nisan ayı sonuyla yaşamlarına devam etmesi için yere döküldüklerinde arıcılar toplar. Kızılçam olan bölgelerde çamların üzerine koyarlar.

Çam balı arıların yavru üretimine olumsuz etki vermektedir. Bu nedenle kış aylarında mümkün mertebe kovanları çam balı kışlatmazlar. Çam bölgesinde en fazla bir ay kalmak gerekir. Çam balı yapısı itibariyle uzun süre donmayan bir türdür. İhracatta da önemlidir.

Ballı Bitkilerin Özellikleri

Kırmızı Üçgül

Bu bitki ülkemizde geniş olarak yayılış göstermektedir. Çiçeklenme dönemi ise bölgeden bölgeye farklılık göstermektedir. Ilıman iklim olan yerlerde Nisan-eylül ayı arasında çiçeklenme gösterir. Bu balın rengi çok açıktır ve kristalleşme süresi kısadır. 1 dönüm kırmızı üçgül ekili alandan 10 kg bal alabiliriz.

Beyaz Üçgül


Mart-Eylül arasında çiçeklenme dönemidir. Özellikle Beyaz üçgül balı ilk hasat ettiğimiz zaman rengi yok denecek kadar azdır. Kristalleşme süresi kısadır. Dönüm başına verimi ise 10 kg olarak belirlenir.

Yonca


Hayvan yemi olarak kullandığımız yonca bitkisi çok yıllık bitkiler arasındadır. Özellikle Step arazilerde daha çok rastlarız. Mayıs ve Eylül ayı arasında çiçeklenme zamanıdır. Yoncadan elde ettiğimiz bal çabuk donma özelliği göstermektedir. 1 hektar başına 400 kg kadar bal verir. Nektar akımı yüksek bitkiler arasındadır.

Adaçayı

Çiçeği açık sarı renklerde olan adaçayı çok yıllık bitkidir. Temmuz ve Eylül ayları arası çiçeklenme zamanıdır. Adaçayı balı uzun süreçte donma göstermektedir. Dönüm başına 7 kg kadar bal verir

Kekik

Daha çok yaylalarda ve dağlarda yetişen kekik bitkisi çok yıllıktır. Mayıs ve eylül ayları arasında çiçeklenmektedir. Altın sarısı renginde balı olur. Hem bitkisi hem de balı kendine has aroması nedeniyle çok tercih ederler.

Beyaz Ballıbaba

Ballı bitkiler arasında olan beyaz ballı baba bitkisi; nektar bezleri çiçek dibinde olduğu için arılar nektarından fayda sağlayamaz. Bu nedenle bu bitkiden yalnızca polen olarak faydalanmaktadır. Mayıs-ağustos ayı arasında çiçeklenme dönemidir.

Geven


Hem nektarlı hem de nektar olmayan çeşidi bulunan geven bitkisinin bazı türleri de arılar açısından zehirli olmaktadır. Haziran- temmuz ayları arasında çiçeklenme dönemidir. Yüksek rakımlı yerlerde ve dağlarda yaygındır.


Engerek Otu


Doğal koşullarda yetişmekte olan engerek otunu yol kenarında yaygın olarak görürüz. Yaprakları daha çok tüylü olan çok yıllık bitkiler arasındadır. Mayıs- ekim ayları arasında çiçeklenme dönemidir. Bu bitkiden elde edilen bal oldukça yüksek kaliteye sahiptir. Hektar başına ise 400 kg kadar bal verimi olur.

Sığır Dili

Çok yıllık bir bitkidir. Nisan- Ağustos arası çiçeklenme dönemidir. Daha çok bozkırlarda yaygın bir bitki olan sığırdilinden elde ettiğimiz bal; açık sarıdır. Çok yavaş kristalleşir.

Uyuz Otu

Ülkemizde kendiliğinden doğada var olan uyuz otunun rengi açık eflatuna yakındır. Dönüm başına ekili olduğu alandan ise 25 kilogram kadar bal alabiliriz. Temmuz- Ağustos ayları arasında çiçeklenir. Elde ettiğimiz bal rengi açık sarıdır ve çabuk donma özelliği gösterir.

Peygamber Çiçeği

Ülkemizde değişik türlerde doğal olarak yetişen peygamber çiçeği çok yıllık bitkiler arasındadır. Mor renkli çiçekleri olur. Son zamanlarda vazo çiçeği olarak pazara sunulmaktadır. Peygamber çiçeği bitkisi arıcılık açısından çok büyük öneme sahiptir. Ülkemizde oldukça yaygın olan bu çiçeğin çiçeklenme zamanı Mayıs- Ağustos ayları arasındadır. Peygamber çiçeğinden elde ettiğimiz balın rengi sarıya yakındır. Aynı zamanda Kendine has acımsı tadı vardır. Geç kristalleşir. Özellikle İç Anadolu’da arıcılık açısından önemlidir.


Orman Gülü (Hedera helix)

Bu bitkinin çiçeklenme dönemi Mayıs-Haziran arasıdır fakat iklim koşullarına ya da yüksekliğe göre Mart ve Ağustos arasında da görülebilmektedir. Diğer taraftan Orman gülü bitkisinden elde ettimiz balın kendine has tadı ve kokusu olmakta; balın rengiyse koyu kahvedir.

Aynı zamanda bu balı yiyen kişilerde baş ağrısı, kusma ve bilinç kaybı gibi belirtiler meydana gelebilmektedir. Bu sebeple de halk tarafından zehirli olarak nitelendirilir. Bunun nedeni ise orman gülü nektarında yer alan andromedotoxin varlığıdır ve özellikte kovandan yeni aldığımızda bunun etkisi daha fazladır. Bu bitki bal verimi yüksek bitkiler nelerdir? konusunda dikkat etmemiz gereken bir bitkidir.

Özellikle Karadeniz bölgesinde daha yaygın rastlarız. Nemli ve orman bölgelerinde Haziran aylarında çiçeklenme göstermektedir. Bal potansiyel grubu olarak 3 ve 4. grupta yer almaktadır. Aynı zamanda bu bal insanlarda tansiyon düşüklüğüne neden olmaktadır. Deli bal olarakta isimlendirirler. Diğer taraftan Avrupa ülkelerinin bazılarında doktor kontrolü altında tansiyon düşürücü olarak kullanmaktalar.

Evet, bal verimi yüksek bitkiler nelerdir? konusunda daha bir sürü bitki ve ağaç çeşitleri var. Bunları ayrı başlıklar altında diğer makalelerde yayınlayacağız. İlginizi çekebilir; hayıt balı nedir okumak için buraya tıklayın.

Sıkça Sorulan Sorular

Arı En Çok Hangi Çiçekten Bal Yapar?

Arıların en çok tercih ettiği bitkiler arasında arıotu, ballıbaba, kestane, yonca, kekik, geven, üçgül, akasya, adaçayı, kolza, ayçiçeği, papatyagiller ve gülgiller familyasına ait olan bitkiler ön plana çıkmaktadır.

Arılar Hangi Bitkileri Sever?

Bal arılarının en çok sevdiği bitkiler arasında kekik, lavanta, yonca, nane, ıhlamur, iğde, kestane, yalancı akasya, nane, karahindiba, fesleğen, ayçiçeği, erguvan gibi bitkiler yer almaktadır.

Arıların Sevdiği Ağaçlar Hangileridir?

Başta kiraz ve erik ağacı olmak üzere arıların sevdiği birçok ağaç türü bulunmaktadır. Yeni dünya ağacı, ıhlamur ağacı, kestane ağacı, çam ve meşe ağacı gibi ağaç türleri arıların çok sevdiği ağaç türleri arasında yer almaktadır.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu