Arivehayat

Arıcılıkta Oğul Verme Nasıl Engellenir?


İlkbahar ayının gelmesi ile birlikte arı kolonisinde gelişme meydana gelmektedir. Kraliçe arı daha fazla yumurta atmaya başlamaktadır. Bu ise arı popülasyonunda artış meydana getirir. Ancak farklı bir arı toplumu demek farklı bir kraliçe arı demektedir. Bu durum ise ancak arıların oğul vermesi ile gerçekleşmektedir. Teknik olarak istemediğimiz için arıcılıkta oğul verme nasıl engellenir bu konuda detaylı şekilde açıklama yapacağız.



Oğul Verme Nedir?


Bu süreç bir sükunet içerisinde devam etmektedir. Arıların oğula gitmesi için bir tek kraliçe arı dahi kafi olacaktır ancak arılar ana arının ölme ihtimalini göz önüne alarak birden fazla ana arı yetiştirirler. Oğul verme eğilimi yüksek olan kolonilerde ana arıya artık bol besin verilmemektedir. Oğul verme sırasında uçabilmesini sağlamak amaçlı bunu yaparlar. Ana arılar işçi arılar tarafında peteklerin üstünde arkasından kovalanır ve uçuşa hazırlanması sağlanır. Yeni ana arı çıkmadan bir hafta öncesinden arı toplumu mevcut ana arı ya da arılar ile birlikte kovanı terk ederler. Oğul verme süreci işçi arılar ile başlamaktadır. Kovandan ayrılmadan birkaç gün öncesinden kovan önünde toplanmaya başlarlar. Midelerini bal ile doldurduklarından dolayı artık iğnelerini kullanamaz hale gelirler.


Bu süreçten sonra artık uçma deliğinden dışarıya çıkıp daireler çizerek bir bulut kümesi gibi yavaş bir şekilde havaya doğru yükselirler. Kendilerine yeni bir konaklama yeri olarak ağaç dalını veya benzer yer bulurlar. Oğul vermeden önce keşif için bazı arılar uçuşa çıkarak yuva yeri ararlar. Oğul toplumunu da bu yeni buldukları yere doğru götürürler. Ancak arılar bir kez oğul verir ise ilk kraliçeden sonrasında yedek olan kraliçeler işçi arılar tarafından bozguna uğrar. Ancak ikinci bir oğul durumu söz konusu ise arılar diğer ana arıları öldürmezler. Oğul verme öncesinde ana arı yanına işçi arı toplamak için kendine has bir ses çıkarmaktadır. Bu sesi kovanları incelerken duyarsınız.

Arıların Oğul Verme Nedenleri


Arıların çoğalma içgüdüsü göstererek yeni bir koloni oluşturma amaçlı olarak ana arı ile beraber kovanı terk etmesine oğul adını veriyoruz. Oğul vermede gidecek olan ilk ana arı bir süre öncesinden yumurtlama eylemini azaltıp uçma yeteneği kazanmaktadır. İklim ve bölge koşullarına nazaran oğul verme zamanları Nisan ile Temmuz ayları arasında gerçekleşir. Kovanda arıların sıkışması, havalandırmanın yetersiz kalması ve feromon dengesizlikleri arıların oğul verme nedenleri arasında yer almaktadır.

Oğul verme belirtileri


Ana arı yumurtlamayı bırakarak az beslenmeye başlar ve uçma yeteneğini artırır. Arı kolonisi çok sayıda erkek arı ve ana arı gözleri oluşturmaya başlar. İşçi arılar nektar ve polen toplama faaliyetlerini azaltır. Oğula gitmeden yaklaşık bir hafta öncesinde akşamüzeri işçi arılar kovan önünde toplanmaya başlar. Kovan içerisinde ana arılar ses çıkarırlar ve salgıladıkları kokularla arılar uçuş tahtası önünde toplanırlar. Oğul öncesinde kovan önünde bir hareketlilik meydana gelir. Önce kovana yüzleri dönük bir biçimde uçmaya başlarlar. Sonrasında ise oğul dansı adı verilmekte olan hareketle yukarıya doğru uçuşlarını gerçekleştirirler. İşçi arılar karınlarını bal ile dolduklarından ötürü fazla uçamazlar ve kendilerine bir konaklama yeri belirlerler.

Kovana Oğulu Katmak İçin;


Boş bir kovan içerisine 5-6 adet çerçeve ile alarak oğulun salkım halinde bulunduğu yere götürürüz ve arıları kovanın içine silkeleriz, eğer oğul yüksek bir yerde ise oğul torbasıyla birlikte arıları alırız. Ana arının kovana girmesi gerekir. Başka bir yöntem ise ağaç dalına örtü sepetinin konulmasıdır. Oğulu koymuş olduğumuz kovanı bölme tahtası ile daraltmamızda fayda vardır. Yavrulu ve arısı olmayan çerçeveyi de kovana koyarsak daha hızlı gelişim sağlarız. Oğulun ana arısını kontrol etmeli ve yaşlı ise genç ana arı ile değiştirilmesi de faydalıdır. 


Oğulu daha kolay alabilmemiz için alçak yerlere konması adına oğul otu ya esansı sürebiliriz. Kovan içerisine varsa kabarmış petek koyarız, yoksa ham petekte koyabiliriz. Arıların kovana hemen adapte olması için çerçevelerin arasına bal ya da şerbet sürebilirsiniz. Eğer elinizde var ise oğul kokusunu bir pamuğa sürerek kovan içerisine bırakabilirsiniz. Kovan etrafında arıların kovan içerisine doğru hızlı bir şekilde hareket ettiğini görürseniz ana arı girmiş demektir. Ana arı dışarda kaldıysa arılar tekrar onun peşine giderler ve kovana girmezler. Ana arı kovana girdikten sonra kovan etrafında bulunan işçi arılar iğnelerini yukarı doğru çevirerek kanat çırpıp vızıltı sesi çıkarırlar. Havada uçmakta olan arılar varsa bu hareketi bir alarm olarak görür ve kovan içerisine girerler. 


Oğul yerleştirdiğimiz kovan mümkünse üzerini örterek serin tutmalı ve ertesi günde tekrar kovan içerisinde petek durumuna bakarız. Gerekirse yine çerçeve ilavesi yaparız ve içerisinde bölme tahtası varsa artık çıkarırız.

Arıcılıkta Oğul Nasıl Engellenir?

Arıcılardan bazıları her ne kadar arılar oğul verdiğinde sevinse de bu durum teknik arıcılıkta istediğimiz bir durum değil. Eğer arıya oğul verdirmeden o sezon geçirilirse yüksek verimde bal alınabilir. Detaylı olarak arıcılıkta oğul verme nasıl engellenir konusunda bu yazımızda sizlere bilgi vermeye çalışacağız .

Kovan İçi Sıkışıklığının Giderilmesi:

Arı oğulu nasıl engellenir sorusuna cevap bulmak için öncelikle arıların oğul verme sebeplerinin iyi araştırılması ve ona göre tedbirlerin alınması gerekmektedir. Arıları oğul vermeye meyil eden durumlardan birisi kovan içerisinin dar ve sıkışmış halde olması sonucu kovan içi sıcaklığının artması ve havasız kalması sonucu arıların kovanı terk etmesidir. Oğul eğilimini azaltmak için kovan içerisinde bulunan yavrulu ve düzensiz peteklerden bazıları alınarak arıların rahatlaması sağlanmalıdır. Yine aynı şekilde kovan içinde bölme tahtası varsa alırız ve kovan içinin genişlemesi sağlarız. Özellikle aşırı sıcak günlerde kovanın güneşten etkilenmemesi için üzerinin kapatılması gereklidir. Kapak üstlerine yaprak vb. şeyler koyarak serin olmasını sağlarız.

Arı Kovanı Rengi Seçimi:

Arı kovanlarının rengi eğer beyaz renk olursa güneş ışığından daha az etki görür. Bu durumda arılar güneşten fazla zarar görmez.

Kuluçkalık Üzerine Ballık İlavesi Koyulması:

Bal mevsiminin yaklaşmasıyla birlikte ana arının ilkbahar itibariyle yumurtlaması sonucunda kovan içinde arı nüfusu artmaya başlar. Bu durumda arıları rahatlatmak için kuluçkalık üzerine ballık ilavesi koyarak arıların oğul vermesini önleriz.


Ana Arı Memelerinin İmha Edilmesi:

Kovan kontrolü esnasında çerçevelerde çok sayıda ana arı memesi var ise arının oğul verme ihtimali artıyor demektir. Bu durumda ana arı memeleri haftada bir ya da 10 günde bir kontrol edilerek bozulmalıdır. 

Uygun Arı Irkı Seçimi:

Arı ırklarının bazıları özelliği gereği daha çok oğul verme özelliği göstermektir. Bu sebeple arı ırkı seçerken bölgeye uygun arı ırkı seçmeli ve oğul verme eğilimi düşük olan ana arılar ile çalışmaya dikkat edilmelidir.


Oğul Engelleme Yöntemleri 

Ana arı memelerinin kesilmesi işleminde dikkat edilmesi gereken başka bir nokta ise bu işlemin en fazla 2 kez yapılmasıdır. 2 kez yaptıktan sonra hala oğul verme eğilimi devam etmekteyse koloninin ana arıyı değiştirme isteği söz konusudur. Daha fazla meme kesme işlemi tekrarlarsak kovanın ana arı yenileme işlemi yapmasına sebep oluruz.  Oğul engelleme yöntemleri bizlere arıcılıkta oğul verme nasıl engellenir sorusunda büyük yardım sağlıyor.

Demaree Oğul Engelleme Yöntemi

Dünya üzerinde yaygın bir şekilde kullanılan demaaree oğul engelleme yönteminin bir kez uygulanması yeterlidir. Öncelikle oluşmuş olan oğul gözleri iptal edilerek; yumurtası bulunan petek ve ana arıyla beraber kuluçkalık ortasına koyarız. Çerçevenin her iki tarafında kalan boşlukları boş petekler ile doldururuz; sonrasında üzerine ana arı ızgarası koyarız. Kulukçalık üzerine ballık koyarak bütün kuluçka petekleri arılarıyla birlikte aktarırız. İşlemden 10 gün geçtikten sonra oluşan ana arı memelerini keseriz. 

Yapay Oğul Üretimi 

Güçlü arı kolonilerini bölme yolu ile yapay oğul üretimi gerçekleştirilerek yeni bir koloni oluşması sağlanabilir. Kolonilerden alınan ballı, arılı-yavrulu ve günlük yumurtalı çıtalar ile; yeni koloniye elde mevcut ana var ise kafes yöntemiyle koloniye kazandırılabilir. Ana arının daha kolay kabullendirilmesi adına ;anasız kovana birkaç gün sonra kafeste ana arı vermek daha uygun olur. Yapay oğul üretimi elde ettiğimiz kovanı arılıktan en az 5 km uzağa taşıyarak; bir hafta veya 10 gün orada beklettikten sonra tekrar eski arılık yerine getirebiliriz. 

Arıların oğul vermesini engellemek isteyenler için bu konuda bildiğimiz bilgilerin ışığında sizleri aydınlatmaya çalıştım. Umarım faydalı olmuştur. 



İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu